ABD’de gelişmiş bilgisayar donanımlarının satışında dikkat çeken yeni bir uygulama ortaya çıktı. Teknoloji perakendecisi Micro Center’ın bazı RTX 5090 satışlarında müşterilerden devlet tarafından verilmiş kimlik belgesi istediği ve ürünün ABD dışına çıkarılmayacağına ilişkin form imzalattığı belirtildi.
Uygulamanın doğrudan yabancı müşterileri hedeflediğine ilişkin bir bilgi bulunmazken, kullanılan özel formun ABD hükümeti tarafından mağazalara zorunlu tutulan standart bir belge olmadığı belirtiliyor.
RTX 5090 ALANLARA BELGE İMZALATILIYOR
Uygulama, California’nın Tustin kentindeki Micro Center mağazasından RTX 5090 ekran kartının bulunduğu PowerSpec AI90 iş istasyonunu satın alan bir müşterinin yaşadıklarını paylaşmasıyla gündeme geldi.
Müşterinin aktardığına göre satın alma işlemi sırasında kendisinden “Advanced Computing Product Purchaser Declaration” adlı bir belgeyi doldurması istendi. Mağaza çalışanlarının uygulamanın birkaç gün önce başladığını söylediği aktarıldı.
KİMLİKTEN KULLANIM AMACINA KADAR SORULUYOR
Formda müşteriden çok sayıda kişisel ve ürünün kullanımına ilişkin bilgi talep ediliyor.
Alıcının yasal adı, adresi, devlet tarafından verilen kimlik bilgileri ve iletişim bilgilerinin yanı sıra ürünün gerçek son kullanıcısının kim olduğu, cihazın kurulacağı adres ve hangi amaçla kullanılacağı da soruluyor.
Ancak belgedeki en dikkat çekici şart, ürünün ABD dışına çıkarılmasına ilişkin bölümde yer alıyor.
“İHRAÇ YOK, İSTİSNA YOK”
Micro Center’ın belgede “NO EXPORT – NO EXCEPTIONS” ifadesini kullandığı ve müşteriden satın aldığı ürünü ABD dışına ihraç etmeyeceğini, yeniden ihraç etmeyeceğini, satmayacağını veya devretmeyeceğini beyan etmesini istediği belirtiliyor.
Bu uygulama yabancı bir ziyaretçinin RTX 5090 satın almasının doğrudan yasaklandığı anlamına gelmiyor. Ancak söz konusu taahhüdün imzalanması halinde ürünün daha sonra başka bir ülkeye götürülmesi formdaki şartlarla çelişiyor.
ARKASINDA ABD’NİN İHRACAT KISITLAMALARI VAR
Uygulamanın temelinde ABD’nin gelişmiş bilgi işlem donanımlarının belirli ülkelere ulaştırılmasını engellemeye yönelik ihracat politikaları bulunuyor.
ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Bureau of Industry and Security (BIS), 2025 yılında yayımladığı rehberde gelişmiş bilgi işlem ürünlerinin satışında şirketlere son kullanıcı, kullanım amacı ve ürünün kurulacağı adres gibi bilgileri toplamaları yönünde tavsiyelerde bulunmuştu.
Micro Center’ın kullandığı özel formun ise mevcut bilgilere göre federal hükümet tarafından tüm perakendecilere zorunlu tutulan standart bir belge olmadığı, şirketin ihracat mevzuatına uyum amacıyla kendi kontrol mekanizmasını sıkılaştırdığı değerlendiriliyor.
RTX 5090’LAR NEDEN TAKİP EDİLİYOR?
Yapay zeka ve yüksek performanslı bilgi işlem sistemlerinde kullanılabilen güçlü GPU’ların ihracatı, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin önemli başlıklarından biri haline geldi.
Getirilen kontrollerle RTX 5090 gibi yüksek performanslı donanımların ihracat kısıtlamalarının uygulandığı pazarlara üçüncü ülkeler veya farklı kanallar üzerinden ulaştırılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Ancak kontrollerin kaçak ve gri pazar ticaretini tamamen ortadan kaldırıp kaldırmayacağı belirsiz. Daha önce ekran kartlarının parçalarına ayrıldığı, GPU ve bellek gibi değerli bileşenlerin ayrı biçimde taşındığı yöntemlerin kullanıldığı da gündeme gelmişti.
Yeni uygulamayla birlikte ABD’de RTX 5090 satın almak tamamen yasaklanmış değil. Ancak Micro Center’ın bazı satış noktalarında bu güçlü ekran kartına veya kartı barındıran sistemlere ulaşmak isteyen müşterilerin artık kimlik göstermesi ve donanımın ABD sınırları içinde kalacağını yazılı olarak taahhüt etmesi gerekebiliyor.
